Połączenie kołnierzowe to szczególne miejsce na instalacji, które powinno być stale dostępne ze względu na działania serwisowe (wymiana uszczelek, dokręcanie śrub itp.) natomiast czynności wykonywane w trakcie wymuszonego demontażu i montażu nie sprzyjają zachowaniu stabilnych warunków ochrony przeciwkorozyjnej.
Skomplikowana geometria połączenia kołnierzowego jest powodem występowania wielu typów procesów korozyjnych. Niewielkie przestrzenie po­ między kołnierzami, śrubami a otworami są źródłem korozji szczelinowej, w innym przypadku stykające się metalowe elementy połączenia, najczęściej wykonane z metali o różnych potencjałach są powodem występowania ko­rozji elektrochemicznej (fot. 1). Korozja elektrochemiczna zachodzi na granicy faz pomiędzy metalem a środowiskiem elektrolitycznym. Na przebieg procesu zasadniczy wpływ ma środowisko korozyjne (środowisko wody morskiej, opary przemysłowe, zmienne warunki atmosferyczne itp.). W atmosferze korozja metalu (w kontekście korozji elektrochemicznej) zachodzi w cienkiej warstwie wilgoci (wody) skondensowanej na jego powierzchni, gdzie tlen dociera do granicy faz metal/elektrolit. Powstające wżery korozyjne, uszkodzenia mecha­ niczne powierzchni w obrębie połączenia kołnierzowego mogą być również przyczyną niezachowania pełnej ochrony katodowej pomimo utrzymania na całym rurociągu potencjału ochronnego. Wartość potencjału w miejscu uszko­ dzeń będzie zależała od rozmiarów powierzchni uszkodzenia kontaktującej się ze środowiskiem elektrolitycznym. Jak zawsze gdy mamy do czynienia z ko­rozją a zwłaszcza gdy działa ona lokalnie, skutki jej działania są trudne do prze­ widzenia i zazwyczaj mamy do czynienia z nagłą awarią.
Jak można zatem skutecznie powstrzymać procesy korozyjne występujące w połączeniach kołnierzowych? Wydaje się, że najprościej będzie po prostu odciąć dostęp środowiska elektrolitycznego docierających do elementów połączenia. W praktyce spotyka się już takie techniki. Wykonuje się różne­  go rodzaju worki ochronne, wymalowania oraz „owijki” laminatowe. Główne mankamenty stosowanych rozwiązań polegają na tym, że nie mamy bezpo­ średniego i szybkiego dostępu do połączenia kołnierzowego, a usunięcie laminatów ochronnych na czas remontu jest uciążliwe i wymaga ponownego wykonania powłoki od nowa po remoncie. Obecnie możemy już powiedzieć, że te problemy zostały rozwiązane. Nowy system ochrony przeciwkorozyjnej zaproponowany przez firmę Belzona® tj. nałożenie prostą techniką przy po­ mocy pędzla (fot. 2) specjalnej elastycznej powłoki (membrany) Belzona®3411 (fot. 3) gwarantuje skuteczną ochronę połączenia i jednocześnie umożliwia łatwy dostęp do kołnierzy podczas prac serwisowych na połączeniu. Powłoka Belzona®3411 może być używana wielokrotnie.
Metoda określona jest w technologii Belzona KNOW­HOW GSS­11, gdzie w  szczegółach  opisana  jest  instrukcja  wykonania  zabezpieczenia,  która  w pierwszej kolejności wymaga wykonania cienkiej powłoki Belzona®8411 zawierającej inhibitory korozji (fot. 4). Warstwa Belzona®8411 jest jedno­ cześnie warstwą separującą, która umożliwia odsunięcie (fot. 6 i fot. 7) zasad­ niczej membrany ochronnej Belzona®3411 w czasie gdy jest to konieczne.  Po przeprowadzeniu czynności serwisowych na połączeniu kołnierzowym, ponownie nasuwamy membranę Belzona®3411 w położenie sprzed naprawy (fot. 8) a w miejscu zetknięcia się dwóch przysuniętych do siebie części mem­ brany łączy się je ponownie nakładając pędzlem niewielką ilość Belzona®3411. Taka metoda ochrony połączenia kołnierzowego jest bardzo skuteczna.
Podstawowe zalety technologii Belzona®3411 to:
1.    Łatwość wykonania zabezpieczenia
2.    Możliwość zabezpieczenia dowolnej wielkości i dowolnego kształtu połą­ czenia kołnierzowego (fot. 9)
3.    Znakomita ochrona przeciwkorozyjna
•    Test w komorze solnej przeprowadzony według wymagań normy ISO
•    7253, temperatura 35oC, mgła solna wytworzona z 5% NaCl, czas ekspozycji: 700 godzin
•    Brak jakichkolwiek uszkodzeń korozyjnych pod membraną Bel­zona®3411 po przeprowadzeniu testu (fot. 10), podczas gdy niechroniona część rury badanego połączenia uległa znaczącej korozji (fot. 11)
4.    Możliwość odsłonięcia kołnierzy na czas serwisowania połączenia i ponownego szybkiego założenia membrany na kołnierze
5.    Ręczne przygotowanie powierzchni ISO 8501­1 St2
6.    Odporny na działanie UV oraz ognioodporny

Roman Masek
Belse Sp. z o.o.

Ochrona przed Korozją, ISSN 0473-7733, e-ISSN 2449-9501, vol. 62, nr 8/2019